تکرار همان روایت انتخاباتی

🔹این نخستین‌بار نیست که چنین دوگانه‌ای ساخته می‌شود. سال‌هاست که در بزنگاه‌های سیاسی، این پیام از سوی جریان موسم به اصلاحات به جامعه القا می‌شود که اگر رقیب روی کار بیاید، جنگ خواهد شد.
🔹اکنون نیز همان روایت با ادبیاتی تازه تکرار می‌شود؛ با این تفاوت که کشور تجربه دو جنگ در دورۀ مدیریت اصلاح‌طلبان را پشت سر گذاشته است.
🔹منتقدان این رویکرد معتقدند به‌جای پاسخگویی دربارۀ کارآمدی تحلیل‌های گذشته، اکنون تلاش می‌شود با بازسازی همان دوقطبی قدیمی، مسئولیت‌ها به سمت رقیب منتقل شود و فضای سیاسی دوباره حول همان ترس شکل بگیرد.
تجربه تاریخی چه می‌گوید؟
🔹واقعیت‌های تاریخی نیز این روایت را تأیید نمی‌کند.
در دوره‌ای که دولت وقت شعار «گفت‌وگوی تمدن‌ها» را به عنوان راهبرد سیاست خارجی مطرح می‌کرد، رئیس‌جمهور آمریکا، ایران را در کنار عراق و کره‌شمالی در فهرست «محور شرارت» قرار داد؛ و بیشترین تحریم‌ها و تهدیدها در زمانی انجام شد که سیاست دولت‌های ما مذاکره منفعلانه با دشمن بود.
🔹تجربه‌های اخیر نیز نشان داده است که حملات آمریکا دقیقا در مقاطعی انجام شد که ما در پای میز مذاکره بودیم و حتی بسیاری از درخواست های نامشروع او را از جمله تحویل ذخایر اورانیوم را پیش از جنگ رمضان پذیرفته بودیم.
بازدارندگی؛ نقطه‌ای که حذف می‌شود
🔹آنچه در این فضاسازی کمتر دربارۀ آن سخن گفته می‌شود، مفهوم بازدارندگی است.
🔸تقویت توان دفاعی، قدرت موشکی یا کنترل تنگه هرمز و سایر مؤلفه‌های اقتدار ملی، به معنای علاقه به جنگ نیست؛ بلکه بر اساس ادبیات راهبردی، ابزار جلوگیری از جنگ است.
🔹وقتی این واقعیت نادیده گرفته شود و دفاع از بازدارندگی با عنوان «جنگ‌طلبی» معرفی شود، در عمل یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های امنیت ملی از فضای گفت‌وگو حذف خواهد شد.
🔹شعار «ضدجنگ» زمانی معنا دارد که با یک تحلیل واقع‌بینانه از عوامل بازدارنده جنگ همراه باشد.
🔹اما اگر این شعار به ابزاری برای دوگانه‌سازی سیاسی، برچسب‌زدن به رقبا و بازتولید همان روایت‌های انتخاباتی گذشته تبدیل شود، دیگر نمی‌توان آن را صرفاً یک موضع صلح‌طلبانه دانست.
🔹آنچه امروز کشور بیش از هر چیز به آن نیاز دارد، تقویت انسجام داخلی، حفظ قدرت بازدارندگی و پرهیز از دوقطبی‌هایی است که می‌تواند هم افکار عمومی را دچار خطای محاسباتی کند و هم پیام‌های نادرستی به طرف مقابل مخابره کند.