◽️شوک نفتی ناشی از جنگ ایران چقدر با بحرانهای تاریخی متفاوت است؟ پاسخ کوتاه این است: هم از نظر شدت قیمتی و هم از نظر اختلال در عرضه، در سطحی کمسابقه قرار دارد. ◽️در بعد قیمتی، بازارهای مختلف انرژی و کالا واکنش سریعی نشان دادهاند؛ از سوخت جت در سنگاپور گرفته تا نفت، گاز طبیعی مایع و اوره. بهعنوان نمونه، قیمت سوخت جت در سنگاپور تقریباً دو برابر شده و سایر بازارها نیز رشدهای معناداری را تجربه کردهاند. ◽️اما نکته مهمتر اینجاست که در مارس ۲۰۲۶، بزرگترین رشد ماهانه قیمت نفت در دهههای اخیر ثبت شده؛ رشدی که حتی از جهشهای دوره بحران مالی سال ۲۰۰۸ هم بسیار بزرگتر بوده و تقریباً دو برابر آن برآورد میشود. ◽️با این حال، «شوک واقعی» در سمت عرضه اتفاق افتاده است. اختلال ناشی از بسته شدن تنگه هرمز بیش از ۱۰ میلیون بشکه در روز از عرضه نفت جهان را کاهش داده؛ رقمی که در تاریخ بازار نفت بیسابقه است. ◽️برای مقایسه، شوکهای بزرگی مانند انقلاب ایران، جنگ یومکیپور، جنگ ایران و عراق، جنگ خلیج فارس، حمله آمریکا به عراق و جنگ داخلی لیبی، همگی در رتبههای بعدی قرار میگیرند و هیچکدام به این سطح از کاهش عرضه نرسیدهاند. ◽️شوک جنگ ایران فقط یک نوسان معمولی در بازار نفت نیست؛ یک اختلال تاریخی در عرضه است که میتواند اثرات آن در کل بازارهای انرژی و حتی فراتر از آن دیده شود./فردای اقتصاد